آیا زانوی پرانتزی باعث کوتاه‌تر دیده شدن قد می‌شود؟ بسیاری از افراد تصور می‌کنند این ناهنجاری تنها بر ظاهر پاها تأثیر می‌گذارد، اما واقعیت این است که تغییر راستای اندام تحتانی بر نحوه ایستادن، راه رفتن و حتی برداشت ظاهری از قد نیز اثر می‌گذارد، آیا زانوی پرانتزی واقعا قد را کاهش می‌دهد یا فقط باعث می‌شود فرد کوتاه‌تر به نظر برسد؟ در این مقاله به بررسی ارتباط زانوی پرانتزی با قد، عوامل مؤثر بر آن و روش های اصلاح این ناهنجاری خواهیم پرداخت.
آیا زانوی پرانتزی باعث کوتاه‌تر دیده شدن قد می‌شود؟
در افراد مبتلا به زانوی پرانتزی، استخوان های پا از راستای طبیعی خارج شده و زانوها به سمت خارج انحراف پیدا می‌کنند و این تغییر در محور پاها باعث می‌شود فرد از نظر ظاهری کمی کوتاه‌تر به نظر برسد و هرچه شدت پرانتزی بودن پاها بیشتر باشد، این تأثیر نیز محسوس‌تر خواهد بود.
البته زانوی پرانتزی در نوزادان و کودکان خردسال طبیعی است و اغلب با رشد کودک به تدریج اصلاح می‌شود، اما اگر این ناهنجاری پس از ۴ سالگی ادامه داشته باشد یا شدت آن افزایش یابد، لازم است کودک توسط پزشک معاینه شود؛ زیرا درمان به موقع از تأثیر این عارضه بر رشد، قد و بروز مشکلات اسکلتی در آینده جلوگیری می‌کند.
تاثیر شدت زانوی پرانتزی بر کاهش قد
بر اساس تحقیقات انجام شده و نتایج به دست آمده در صورتی که شدت پرانتزی بودن زانوها خفیف باشد، روی قد شما تاثیر چندانی نمی‌گذارد و به میزانی که شدت زانوی پرانتزی بیشتر شود قد شما نیز کوتاه‌تر به نظر می‌رسد، از آنجایی که در حال حاضر علم و تکنولوژی در نقاط مختلف جهان پیشرفت‌های شگرفی داشته است، پزشکان به کمک جدیدترین تکنیک‌های روز دنیا با روش هایی مانند اصلاح زانوهای پرانتزی بدون جراحی یا جراحی زانوی پرانتزی به افزایش قد افراد کمک می‌کنند.
درمان زانوی پرانتزی
نقش ساختار استخوانی و ژنتیک در زانوی پرانتزی
ساختار استخوانی و عوامل ژنتیکی از مهم ترین عوامل مؤثر در ایجاد زانوی پرانتزی هستند، برخی افراد به صورت ارثی دارای شکل خاصی از استخوان های ران یا ساق پا هستند که احتمال بروز این ناهنجاری را افزایش می‌دهد و همچنین اگر یکی از اعضای خانواده سابقه زانوی پرانتزی داشته باشد، احتمال ابتلای سایر افراد نیز بیشتر است، البته ژنتیک تنها عامل ایجاد این عارضه نیست و عواملی مانند بیماری های استخوانی، کمبود ویتامین D، آسیب‌دیدگی یا اختلالات رشد نیز در بروز یا تشدید آن نقش دارند و تشخیص زودهنگام و بررسی علت اصلی زانوی پرانتزی، به انتخاب روش درمانی مناسب و پیشگیری از پیشرفت ناهنجاری کمک می‌کند.
برای اطلاعات بیشتر می توانید با مطب دکتر سید رامین حاج زرگرباشی بهترین جراح زانوی پرانتزی در تهران شماره ۰۹۲۰۶۰۴۱۲۸۹ تماس بگیرید یا از طریق سامانه ماوراطب مشاوره شوید.
روش های اصلاح زانوی پرانتزی و تاثیر آن بر افزایش قد
اصلاح زانوی پرانتزی علاوه بر بهبود راستای پاها و عملکرد مفاصل، باعث می‌شود فرد قدبلندتر و متناسب‌تر به نظر برسد، البته باید توجه داشت که درمان زانوی پرانتزی باعث افزایش قد واقعی نمی‌شود، بلکه با اصلاح محور اندام تحتانی، کاهش انحراف پاها و بهبود وضعیت ایستادن، قد ظاهری را بهبود می‌بخشدو مهم‌ترین روش های اصلاح این ناهنجاری عبارت‌اند از:
فیزیوتراپی و تمرینات اصلاحی
در موارد خفیف یا زمانی که زانوی پرانتزی ناشی از ضعف عضلات و اختلالات عملکردی باشد، فیزیوتراپی به تقویت عضلات ران، لگن و ساق پا کمک می‌کند و تمرینات اصلاحی باعث بهبود تعادل، اصلاح نحوه راه رفتن و افزایش پایداری مفاصل می‌شوند، اگرچه این روش تأثیر مستقیمی بر افزایش قد واقعی ندارد، اما با بهبود وضعیت ایستادن و کاهش انحراف اندام، فرد را کشیده‌تر و قدبلندتر نشان می‌دهد.
استفاده از بریس یا ارتز
در کودکان و نوجوانانی که صفحات رشد آن‌ها هنوز بسته نشده است، پزشک استفاده از بریس یا ارتز را توصیه می‌کند و این وسایل با هدایت صحیح رشد استخوان‌ها و کاهش فشار نامتعادل روی زانو، به اصلاح تدریجی انحراف پاها کمک می‌کنند، درمان در سنین رشد از پیشرفت ناهنجاری جلوگیری کرده و با حفظ راستای طبیعی اندام، شرایط بهتری برای رشد قد فراهم می‌کند.
درمان علت زمینه‌ای
اگر زانوی پرانتزی به دلیل بیماری هایی مانند راشیتیسم، کمبود ویتامین D یا برخی اختلالات متابولیک ایجاد شده باشد، ابتدا باید علت اصلی درمان شود، اصلاح کمبودهای تغذیه‌ای یا کنترل بیماری زمینه‌ای از پیشرفت ناهنجاری جلوگیری می‌کند و درمان زودهنگام در کودکان به رشد طبیعی استخوان‌ها کمک کرده و احتمال تأثیر منفی این عارضه بر رشد اندام تحتانی را کاهش می‌دهد.
جراحی اصلاح زانوی پرانتزی
در موارد متوسط تا شدید یا زمانی که درمان های غیرجراحی مؤثر نباشند، جراحی اصلاح محور استخوان‌ها انجام می‌شود، این جراحی باعث قرار گرفتن پاها در راستای صحیح، کاهش فشار روی مفاصل و بهبود عملکرد اندام تحتانی می‌شود و پس از اصلاح کامل انحراف، بسیاری از بیماران احساس می‌کنند قد آن‌ها بیشتر شده است، اما این تغییر بیشتر ناشی از صاف شدن محور پاها و بهبود وضعیت قامت است و نه افزایش واقعی طول استخوان‌ها.
مراقبت های پس از درمان و توانبخشی
پس از جراحی یا سایر روش های درمانی، انجام تمرینات توانبخشی و رعایت توصیه های پزشک اهمیت زیادی دارد، فیزیوتراپی، تقویت عضلات و بازگشت تدریجی به فعالیت های روزمره به حفظ نتیجه درمان کمک می‌کند و همچنین حفظ وزن مناسب و انجام ورزش های توصیه شده، از بازگشت ناهنجاری جلوگیری کرده و باعث می‌شود وضعیت ایستادن و ظاهر قد در بهترین حالت باقی بماند.
بهترین زمان برای اصلاح زانوی پرانتزی جهت جلوگیری از کاهش قد
همانطور که پیش‌تر نیز بیان نمودیم، پاهای پرانتزی تا سن ۲ سالگی طبیعی است و به علت شکل گیری اولیه استخوان‌ها ایجاد می‌گردد، در این سن رشد طبیعی پاها سبب بهبود آن‌ها خواهد شد و دیگر احتیاجی به مداخلات پزشکی نیست و در صورتی که تا ۲ الی ۳ سالگی این وضعیت ادامه پیدا کند علائم آن شدیدتر شده و ممکن است قد فرزند شما کوتاه‌تر به نظر بیاید.
به طور کلی بهترین سن برای اصلاح زانوهای پرانتزی بین ۲ الی ۴ سالگی است، در این بازه سنی درمان هایی همچون اصلاح تغذیه، بریس و جراحی موثر خواهد بود و کودکان در این سن شانس بیشتری برای اصلاح پاهای خود دارند تا از بروز عوارض جدی در آینده جلوگیری کنند و شاهد کاهش قد خود نباشند.
سوالات متداول تاثیر زانوی پرانتزی بر قد
از آنجایی که اصلاح این عارضه موجب بهبود تراز بدن و وضعیت ایستادن افراد می‌شود، رابطه مستقیمی با افزایش قد دارد.
شدت زانوی پرانتزی با تغییر بیشتر در راستای پاها، باعث می‌شود فرد کوتاه‌تر از قد واقعی خود به نظر برسد و این عارضه قد واقعی را کاهش نمی‌دهد، بلکه بر قد ظاهری تأثیر می‌گذارد.
در نهایت…
زانوی پرانتزی با تغییر راستای پاها و وضعیت ایستادن، باعث می‌شود فرد کوتاه‌تر از قد واقعی خود به نظر برسد، اما در اغلب موارد موجب کاهش قد واقعی نمی‌شود، تشخیص به موقع، به ویژه در کودکان و انتخاب روش درمانی مناسب از پیشرفت این ناهنجاری و عوارض آن جلوگیری می‌کند و در مواردی که درمان ضرورت دارد، اصلاح زانوی پرانتزی علاوه بر بهبود عملکرد و کاهش درد، به ایجاد قامت متناسب‌تر و ظاهر قدبلندتر نیز کمک می‌کند.