صافی کف پا و کمردرد در نگاه اول ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارند، اما تغییر در فرم و نحوه قرارگیری کف پا الگوی راه رفتن و راستای پاها و ستون فقرات را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در برخی افراد، این تغییرات با ایجاد فشار بیشتر بر زانو، لگن و کمر همراه می‌شود و زمینه بروز یا تشدید کمردرد را فراهم می‌کند، اما آیا هر کمردردی در افراد مبتلا به صافی کف پا به این مشکل مربوط است؟ در ادامه، ارتباط این دو عارضه، علائم و روش های کنترل آن را بررسی می‌کنیم.
صافی کف پا و کمردرد چه ارتباطی با هم دارند؟
معمولا افرادی که دچار کف پای صاف هستند، کمردرد را با هم تجربه می‌کنند و موقع ایستادن یا راه رفتن، کف پا نیرو‌های وارده از زمین را به خودش جذب می‌کند، وقتی کف پا صاف باشد، پاها نیروی وارده را به بخش های بالایی بدن یعنی کمر و لگن منتقل می‌کنند و این اتفاق، کمردرد را به همراه می‌آورد.
علاوه بر این، اکثر افراد با کف پای صاف، موقع راه رفتن پا‌هایشان را به سمت داخل می‌چرخانند و تغییر نحوه راه رفتن فرد و تغییر شکل انگشت های پا به خاطر کف پای صاف، افزایش فشار روی عضلات و مفاصل لگن و کمر و در نهایت کمردرد را به دنبال دارد.
چرا صافی کف پا باعث مشکلات کمر می‌شود؟
صافی کف پا نحوه قرارگیری پاها و الگوی راه رفتن را تغییر می‌دهد و در برخی افراد، این تغییرات به زنجیره حرکتی اندام تحتانی و ستون فقرات منتقل می‌شود و در این شرایط ممکن است فشار بیشتری به زانو، لگن و کمر وارد شده و احتمال بروز یا تشدید درد افزایش پیدا کند، مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
تغییر راستای پاها
صافی کف پا باعث کاهش قوس طبیعی کف پا و چرخش پا به سمت داخل می‌شود و این تغییر ممکن است راستای مچ، زانو و لگن را نیز تحت تأثیر قرار دهد، در نتیجه، بدن برای حفظ تعادل و هماهنگی هنگام ایستادن و راه رفتن، الگوی حرکتی متفاوتی پیدا می‌کند که در برخی افراد فشار بیشتری به ناحیه کمر وارد می‌کند.
تغییر الگوی راه رفتن
قوس کف پا، نحوه تماس پا با زمین و توزیع وزن هنگام راه رفتن را تغییر می‌دهد و بدن برای جبران این وضعیت، حرکات متفاوتی در پا، لگن و ستون فقرات ایجاد می‌کند، تکرار این الگوی حرکتی در طول روز باعث افزایش فشار بر عضلات و مفاصل و در برخی افراد موجب بروز یا تشدید کمردرد می‌شود.
افزایش فشار روی لگن و کمر
تغییرات ایجاد شده در راستای پاها موقعیت لگن را هنگام ایستادن و حرکت تحت تأثیر قرار می‌دهد و در برخی افراد، این تغییرات باعث می‌شود عضلات اطراف لگن و کمر برای حفظ تعادل فعالیت بیشتری داشته باشند، ادامه این فشار به خستگی عضلانی و ایجاد درد در ناحیه کمر، به خصوص پس از ایستادن یا راه رفتن طولانی، منجر می‌شود.
خستگی و ضعف عضلانی
صافی کف پا در برخی افراد با تغییر نحوه فعالیت عضلات پا و اندام تحتانی همراه است، اگر عضلات پا، لگن و کمر برای مدت طولانی در شرایط نامناسب فعالیت کنند، زودتر خسته می‌شوند و این خستگی توانایی بدن برای حفظ راستای مناسب را کاهش داده و فشار بیشتری به ساختارهای اطراف ستون فقرات وارد می‌کند.
اختلال در زنجیره حرکتی بدن
پاها اولین بخش از اندام تحتانی هستند که هنگام راه رفتن با زمین در تماس قرار می‌گیرند و عملکرد آن‌ها با زانو، لگن و ستون فقرات ارتباط دارد، بنابراین، تغییر در نحوه عملکرد کف پا بر بخش های بالاتر این زنجیره اثر می‌گذارد، البته ارتباط صافی کف پا و کمردرد در همه افراد یکسان نیست و عوامل دیگری نیز باید بررسی شوند.
بیشتر بخوانید: درمان صافی کف پا در کودکان
علائم همراه صافی کف پا و کمردرد چیست؟
صافی کف پا در همه افراد باعث ایجاد علائم نمی‌شود، اما در صورت تغییر الگوی راه رفتن و افزایش فشار بر اندام‌های مختلف، ممکن است علائم زیر دیده شود:
- پس از ایستادن یا راه رفتن طولانی بیشتر می‌شود و این درد با تغییر الگوی حرکتی و فعالیت بیشتر عضلات کمر و لگن مرتبط است.
- تغییر نحوه توزیع فشار در کف پا باعث احساس خستگی، سنگینی یا درد در کف پا، مچ و ساق می‌شود؛ به خصوص پس از فعالیت طولانی.
- تغییر راستای پاها در برخی افراد فشار واردشده به زانو و لگن را تغییر می‌دهد و باعث درد یا ناراحتی هنگام راه رفتن و فعالیت می‌شود.
- احساس سنگینی هنگام راه رفتن یا ایستادن، فعالیت طولانی ممکن است باعث خستگی پاها و کمر شود، زیرا عضلات برای حفظ تعادل و پایداری بدن بیشتر درگیر می‌شوند.
- چرخش پا به سمت داخل یا تغییر نحوه قرارگیری پا هنگام راه رفتن ممکن است ایجاد شود و در برخی افراد بر عملکرد زانو، لگن و کمر نیز اثر بگذارد.
چگونه کمردرد ناشی از صافی کف پا را درمان کنیم؟
برای درمان صافی کف پا و کمردرد ناشی از آن موارد زیر توصیه می‌شوند:
مراجعه به پزشک
اولین قدم برای درمان صافی کف پا و کمردرد مراجعه به پزشک است، پزشک بهترین روش درمان و راهنمایی های لازم را در اختیارتان می‌گذارد، برای درمان صافی کف پا و کمردرد مرتبط با آن باید به بهترین متخصص صافی کف پا مراجعه کنید، پزشک شما را به فیزیوتراپیست معرفی می‌کند تا حرکات اصلاحی برای درمان صافی کف پا را یاد بگیرید.
ارتز (Orthosis)
ارتز نوعی کفی طبی مخصوص است که با قرار دادن در کفش بیمار، قوسی طبیعی به کف پا‌های او می‌دهد، این روش غیر تهاجمی با اصلاح راه رفتن بیمار به درمان صافی کف پا و کمردرد کمک می‌کند، ارتز‌ها به صورت سفارشی و با قالب‌گیری از کف پای بیمار، مطابق پای او ساخته می‌شوند.
کاهش وزن
همانطور که قبلا هم اشاره کردیم، چاقی و اضافه وزن، کمردرد ناشی از کف پای صاف را تشدید می‌کنند، اگر وزنتان بالاست با ورزش و رعایت رژیم غذایی آن را پایین بیاورید، وقتی وزن کم می‌شود، پاها و کمر موقع ایستادن و راه رفتن فشار کمتری را متحمل می‌شوند.
تمرینات اصلاحی و کششی
فیزیوتراپیست حرکات اصلاحی برای درمان صافی کف پا را به شما یاد می‌دهد، این حرکات شامل تمرین هایی مثل ماساژ کف پا با توپ تنیس، جمع کردن حوله با انگشت های پا، کشیدن انگشت شست پا با دست و چندین تمرین تقویتی دیگر می‌شوند.
جراحی
به ندرت پیش می‌آید که برای درمان صافی کف پا و کمردرد ناشی از آن به جراحی نیاز باشد، در واقع جراحی صافی کف پا زمانی توصیه می‌شود که صافی کف پا خیلی شدید باشد و به درمان های معمول جواب ندهد.
سؤالات متداول
کفی طبی با حمایت از قوس کف پا و اصلاح نحوه توزیع فشار در برخی افراد به کاهش فشار روی پا، لگن و کمر و در نتیجه کاهش کمردرد کمک می‌کند، نوع کفی باید متناسب با شرایط فرد انتخاب شود.
ژنتیک، سبک زندگی، چاقی، اضافه وزن و ابتلا به برخی بیماری‌ها مثل التهاب مفاصل و آرتریت روماتوئید باعث صافی کف پا می‌شوند.
از پوشیدن کفش‌های پاشنه بلند یا تنگ خودداری کنید. کفشی بپوشید که قوس طبیعی پا را حفظ کند و راه رفتن با آن راحت باشد.
خیر. صافی کف پا همیشه باعث کمردرد نمی‌شود و بسیاری از افراد هیچ علامتی ندارند، بروز درد به عواملی مانند شدت صافی، الگوی راه رفتن، وضعیت عضلات و وجود مشکلات دیگر در پا یا ستون فقرات بستگی دارد.
در نهایت…
صافی کف پا و کمردرد در برخی افراد با یکدیگر ارتباط دارند، زیرا تغییر قوس کف پا الگوی راه رفتن و راستای پاها، لگن و ستون فقرات را تحت تأثیر قرار می‌دهد، البته صافی کف پا در همه افراد باعث کمردرد نمی‌شود و شدت علائم به شرایط هر فرد بستگی دارد و در صورت وجود درد یا اختلال در حرکت، بررسی دقیق توسط پزشک و انتخاب روش درمانی مناسب، مانند کفی طبی، تمرینات اصلاحی یا سایر درمان های تخصصی، به کنترل علائم کمک می‌کند.
سلام